Jak złamać kredkę w wodzie?

A. Ochman
04.11.2021
Przewidywany czas: 2 min

Nie tak łatwo złamać przybory szkolne noszone w piórniku. Ołówek, pędzel czy kredki to dosyć twarde przedmioty. Pokażę Wam sposób, w jaki może Wam się to jednak udać.

Sztuczka magika czy naukowca?

Słyszeliście o zjawisku optycznym, które nazywamy fatamorganą albo inaczej mirażem? Często mówi się o nim w kontekście pustyni. Wędrującym wśród ton piasku wydaje się, że na na horyzoncie widzą upragnioną wodę. To złudzenie to właśnie fatamorgana. Podobne zjawisko może występować nad powierzchnią wody, a jeszcze częściej nad rozgrzanym i równym asfaltem. W tych wszystkich miejscach widzimy dziwne kształty, a czasami przedmioty, których w rzeczywistości tam nie ma.

Dzieje się tak, bo światło bardzo często płata nam figle rozszczepiając się na kolory, czy załamując się, czyli zmieniając kierunek przy przechodzeniu na przykład z cieczy do powietrza. Promienie nie zawsze poruszają się po liniach prostych. Tylko uginają się przy przechodzeniu przez warstwy powietrza o różnej temperaturze. I tak przed naszymi oczami mogą się pojawiać obrazy obiektów, które w rzeczywistości znajdują się na przykład już za horyzontem albo wysoko, wysoko nad naszymi głowami. Z tego samego powodu, w upalny i bezwietrzny dzień na rozgrzanej asfaltowej drodze dostrzegamy na przykład kałuże, a tymczasem to odbicia nieba i chmur. Podobne zjawisko wykorzystamy do naszego eksperymentu.

Co będzie potrzebne?

  • przezroczysta wysoka szklanka
  • woda
  • kredka

Jak przeprowadzić eksperyment?

Napełnijcie szklankę wodą – prawie do pełna. Potem wstawcie do niej kredkę albo słomkę. Teraz popatrzcie na nią z boku. Co widzicie? Czyżby kredka była złamana? Tak wygląda i to dokładnie na granicy między wodą a powietrzem. Czy to przypadek? Nie! Dlaczego tak się dzieje?

Światło przechodząc z powietrza do wody załamuje się – ugina. To dlatego, że prędkość światła w powietrzu jest inna niż w wodzie (w wodzie światło porusza się wolniej). Wraz ze zmianą prędkości zmienia się także kierunek promieni świetlnych i dlatego wydaje nam się, że przedmiot znajduje się w innym miejscu, niż jest on w rzeczywistości. Część kredki wydaje się być obok, choć przecież cały czas jest w tym samym miejscu. Jeśli chcecie, to zawsze możecie to sprawdzić, wyciągając kredkę i patrząc, że rzeczywiście wcale nie jest złamana.

Dobrej zabawy!

Autor

Agnieszka Ochman

Zobacz również
Czy można zobaczyć dźwięk?

Jak zobaczyć dźwięk?

03.11.2021 2 min czytania

Podcasty NTL